Kira Hukuku

Kira Tespit Davası ve Kira Uyarlama Davası

Güncelleme: Eylül 2026 · 8 dk okuma · Yargıtay Kararlarıyla

Kira tespit davası 5 yıl kuralı, kira sözleşmesi ve uyarlama davası hesaplama kriterleri
Kira tespit ve uyarlama davalarında emsal rayiç araştırması ve hakkaniyet indirimi.

Ekonomik dalgalanmalar ve gayrimenkul piyasasındaki fiyat değişimleri, kiraya veren ile kiracı arasında kira bedelinin belirlenmesi hususunda ciddi uyuşmazlıklar yaratmaktadır. Hukukumuzda bu uyuşmazlıklar temel olarak iki ayrı dava ile çözüme kavuşturulur: Kira Tespit Davası ve Kira Uyarlama Davası.

1. Kira Tespit Davası ve 5 Yıllık Yasal Süre (TBK m. 344/3)

Türk Borçlar Kanunu'nun 344/3 maddesine göre; beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli hâkim tarafından belirlenir.

Hâkim belirlemeyi yaparken; tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını, kiralananın durumunu, konumunu ve emsal kira bedellerini göz önünde tutar.

Hakkaniyet İndirimi (Eski Kiracı İndirimi)

Bilirkişi keşfi ile taşınmazın boş olarak piyasada kaça kiraya verilebileceği (emsal rayiç) tespit edilir. Ancak mevcut kiracı taşınmazı düzenli kullandığı ve tahliye riski taşımadığı için Yargıtay içtihatları uyarınca tespit edilen bedelden %10 ile %20 arasında hakkaniyet indirimi yapılır.

2. Kira Uyarlama Davası Nedir? (TBK m. 138)

Kira uyarlama davası, sözleşmenin kurulmasından sonra taraflarca öngörülemeyen ve dürüstlük kuralına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine olağanüstü durumların doğması halinde (aşırı ifa güçlüğü) açılır.

  • 5 yıllık sürenin dolması beklenmez.
  • Olağanüstü koşulun borçludan kaynaklanmamış olması gerekir.
  • Kiracı veya kiralayan ifanın aşırı derecede güçleştiğini ispatlamalıdır.

Dava Şartı Arabuluculuk Hatırlatması

7445 sayılı Kanun ile 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren kira tespit ve uyarlama davalarında zorunlu arabuluculuk şartı getirilmiştir. Arabuluculuk başvurusu yapılmaksızın doğrudan dava açılması durumunda dava usulden reddedilir.

Kira tespit ve tahliye davalarında profesyonel danışmanlık almak için:

Kira ve Gayrimenkul Hukuku Danışmanlığımız

Kira Tespit ve Uyarlama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kira tespit davası ne zaman açılabilir? 5 yıl şartı nedir?
Türk Borçlar Kanunu m. 344/3 uyarınca, 5 yıldan uzun süreli veya 5 yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde kiralayan ya da kiracı kira bedelinin emsal rayiçlere göre yeniden tespitini isteyebilir. Sözleşmede artış maddesi mevcutsa ilk 5 yıl boyunca emsal tespit davası açılamaz. Sadece sözleşmede artış maddesi hiç yoksa 5 yıldan önce hâkimden TBK m. 344/2 uyarınca TÜFE tavanında belirleme istenebilir. Konutlardaki geçici %25 artış sınırı 1 Temmuz 2024'te sona ermiştir.
Kira tespit davasında hakkaniyet indirimi (eski kiracı indirimi) nedir?
Bilirkişi tarafından emsal kira bedeli tespit edildikten sonra hâkim, kiracının eski kiracı olması ve taşınmazı düzenli kullanması gözetilerek hakkaniyet indirimi uygular. Yargıtay yerleşik içtihatlarında bu indirim oranı genellikle %10 ile %20 arasında takdir edilmektedir.
Kira tespit davasından önce arabuluculuk zorunlu mudur?
Evet. 1 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun ile kira tespit ve uyarlama davalarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu dava şartı haline getirilmiştir. Arabuluculuk tutanağı olmadan açılan davalar usulden reddedilir.
Kira uyarlama davası ile kira tespit davası arasındaki fark nedir?
Kira tespit davası (TBK 344), 5 yılın dolmasıyla piyasa rayicine uyum sağlamak için açılır. Kira uyarlama davası (TBK 138) ise sözleşme kurulduktan sonra taraflarca öngörülemeyen ve borçludan kaynaklanmayan olağanüstü koşulların (aşırı ifa güçlüğü) ortaya çıkması halinde 5 yıllık süre beklenmeksizin açılabilir.
Kira tespit kararının yeni dönemden itibaren geçerli olması için ihtarname şart mıdır?
Yeni kira döneminin başlangıcından en az 30 gün önce kiracıya yazılı ihtar gönderilmişse veya dava bu süre içinde açılmışsa, mahkemenin belirleyeceği kira bedeli o yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur.

Kira tespit, uyarlama ve tahliye süreçlerinizde hak kaybı yaşamamak için Topaktaş Hukuk ile görüşün.