Kira ve Gayrimenkul Hukuku

İhtiyaç Sebebiyle Tahliye Davası ve 3 Yıl Kiralama Yasağı

Güncelleme: Eylül 2026 · 8 dk okuma · TBK 350 ve 355 Analizi

İhtiyaç sebebiyle tahliye davası, tahliye ihtarnamesi ve 3 yıl yeniden kiralama yasağı
Ev sahibinin kendisi veya yakını için konut tahliyesi şartları ve samimi ihtiyaç kriteri.

Kiraya verenin taşınmazı kendisi veya kanunda sayılan yakınları için kullanma mecburiyeti doğduğunda açtığı İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası, Türk Borçlar Kanunu'nun 350. maddesinde katı şartlara bağlanmıştır. Kötü niyetli tahliyelerin önlenmesi amacıyla getirilen 3 yıllık yeniden kiralama yasağı da ağır tazminat yaptırımı içermektedir.

1. Kimlerin İhtiyacı İçin Tahliye İstenebilir?

Kanun koyucu gereksinim sahiplerini sınırlı sayıda (tahdidi) saymıştır:

  • Kiraya verenin kendisi,
  • Eşi,
  • Altsoyu (çocukları, evlatlıkları ve torunları),
  • Üstsoyu (annesi, babası, büyükanne ve büyükbabası),
  • Kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler.

* Kardeş, amca, teyze, yeğen gibi hısımların konut ihtiyacı için TBK 350 kapsamında tahliye istenemez.

2. Yargıtay'ın "Gerçek, Samimi ve Zorunlu İhtiyaç" Kriteri

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik kararlarına göre ihtiyacın varlığı yetmez; ihtiyacın dava anında mevcut olması, devam etmesi ve zorunlu olması şarttır:

  • Kiraya verenin kendisinin kirada oturuyor olması zorunlu ihtiyaç göstergesidir.
  • Yetişkin çocuğun evlenmek üzere olması veya bağımsız yaşamak istemesi samimi ihtiyaç kabul edilir.
  • Kiraya verenin aynı ilçe veya bölgede boş ve oturulabilir başka bir dairesi varsa ihtiyaç davası reddedilir.

3 Yıl Yeniden Kiralama Yasağı ve Tazminat (TBK m. 355)

İhtiyaç nedeniyle tahliye sağlandıktan sonra taşınmaz haklı bir sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe eski kiracıdan başkasına kiralanamaz. Bu yasağa aykırı davranan kiraya veren, eski kiracısına son kira yılında ödenmiş olan 1 yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemekle yükümlü tutulur.

* Kanuni İstisnalar (TBK m. 355/2): İhtiyaç sahibinin tayini veya vefatı gibi haklı sebeplerin varlığı halinde ya da taşınmaz yeniden kiraya verilmeden önce eski kiracıya noterden öncelik teklifi yapılıp kiracının bir ay içinde bu hakkı kullanmaması halinde tazminat ödenmez.

3. Dava Açma Süresi ve Usul

Belirli süreli sözleşmelerde sürenin bitiminden itibaren 1 ay içinde arabuluculuk ve dava açılmalıdır. Ancak kira süresi bitmeden önce kiraya veren kiracıya tahliye iradesini yazılı olarak bildirmişse (ihtarname), dava açma süresi bir sonraki kira yılı sonuna kadar uzar (TBK m. 353).

Tahliye davaları ve kira hukuku uyuşmazlıklarında profesyonel hukuki destek almak için:

Kira Hukuku ve Gayrimenkul Hizmetlerimiz

İhtiyaç Sebebiyle Tahliye Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Ev sahibi hangi yakınlarının ihtiyacı için tahliye davası açabilir?
TBK m. 350 uyarınca kiraya veren; kendisi, eşi, altsoyu (çocukları, torunları), üstsoyu (anne, baba, büyükanne, büyükbaba) veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerin konut veya işyeri ihtiyacı için tahliye davası açabilir. Kardeş veya yeğen ihtiyacı bu kapsamda değildir.
İhtiyacın 'gerçek, samimi ve zorunlu' olması ne demektir?
Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre ihtiyacın devamlı ve zorunlu olması şarttır. Henüz doğmamış veya gerçekleşmesi şüpheli bir ihtiyaç tahliye sebebi yapılamaz. Kiraya verenin aynı bölgede boşta başka bir taşınmazının bulunması veya kirayı artırmak amacıyla tahliye istemesi durumunda dava reddedilir.
3 yıl yeniden kiralama yasağı nedir ve istisnaları var mıdır? (TBK m. 355)
İhtiyaç sebebiyle kiracısını tahliye ettiren ev sahibi, haklı bir sebep olmaksızın o taşınmazı 3 yıl boyunca eski kiracısından başkasına kiralayamaz. Aksi halde eski kiracıya 1 yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödenir. Ancak mücbir/haklı sebepler (ihtiyaç sahibinin tayini, vefatı vb.) varsa veya eski kiracıya TBK m. 355/2 uyarınca noterden öncelik hakkı teklif edilip kiracı 1 ay içinde kabul etmemişse tazminat sorumluluğu doğmaz.
Yeni malik (evi yeni alan kişi) kiracıyı nasıl tahliye eder?
TBK m. 351 uyarınca evi yeni satın alan malik, tapu iktisap tarihinden itibaren 1 ay içinde kiracıya noterden yazılı ihtarname göndererek ihtiyacını bildirmeli ve 6 ay sonra tahliye davası açmalıdır. Dilerse kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren 1 ay içinde de dava açabilir.
İhtiyaç sebebiyle tahliye davası ne kadar sürer?
Dava öncesinde zorunlu arabuluculuk süreci 3 ila 4 hafta sürer. Anlaşma sağlanamazsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılan tahliye davası mahkemenin iş yüküne göre ortalama 6 ila 14 ay arasında sonuçlanmaktadır.

Tahliye davaları ve ihtarname sürelerinin yönetimi için Topaktaş Hukuk uzmanlarıyla görüşün.