Miras Hukuku

Tenkis Davası ve Saklı Pay Oranları

Güncelleme: Eylül 2026 · 8 dk okuma · TMK m. 560-571 İncelemesi

Tenkis davası saklı pay oranları, vasiyetname ve miras paylaşım hesabı
TMK m. 560-571 saklı pay ihlali, tasarruf nisabı aşımı ve 1 yıllık hak düşürücü tenkis süresi.

Mirasbırakan hayattayken malvarlığı üzerinde kural olarak dilediği gibi tasarruf edebilir. Ancak kanun koyucu, mirasbırakanın en yakın aile bireylerini korumak için Saklı Pay müessesesini düzenlemiştir. Mirasbırakanın saklı payı ihlal eden bağışlama ve vasiyetnameleri Tenkis Davası ile iptal ettirilebilir.

1. Saklı Paylı Mirasçılar ve Güncel Saklı Pay Oranları

Türk Medeni Kanunu m. 506'ya göre sadece belirli mirasçılar saklı paya sahiptir:

Altsoy (Çocuklar/Torunlar)

Yasal miras paylarının 1/2'si (yarısı) saklı paydır.

Anne ve Baba

Her biri için yasal miras payının 1/4'ü saklı paydır.

Sağ Kalan Eş

1. ve 2. zümre ile mirasçıysa yasal payının tamamı, diğer hallerde 3/4'üdür.

* 5650 sayılı Kanun ile 2007 yılında yapılan değişiklikle kardeşlerin saklı payı tamamen kaldırılmıştır.

2. Hangi Tasarruflar Tenkise Tabidir? (TMK m. 565)

  • Mirasbırakanın ölümünden önceki 1 yıl içinde yaptığı olağan hediye niteliğini aşan bağışlamalar.
  • Miras payına mahsuben yapılan sağlararası kazandırmalar (avanslar).
  • Saklı pay kurallarını etkisiz kılmak kastıyla yapılan tüm ivazsız devirler.
  • Mirasbırakanın vasiyetname ile yaptığı tasarruflar.

1 Yıllık ve 10 Yıllık Hak Düşürücü Süreler (TMK m. 571)

Tenkis davası, saklı paylı mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halükarda vasiyetnamelerin açıldığı veya mirasın açıldığı tarihten itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücü olup hakim tarafından re'sen gözetilir.

Saklı pay ihlalleri ve tenkis davalarında profesyonel miras avukatlığı desteği için:

Nevşehir Miras Hukuku Danışmanlığımız

Tenkis Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Tenkis davası nedir?
Tenkis davası (TMK m. 560), mirasbırakanın kanunun kendisine tanıdığı tasarruf sınırını (tasarruf nisabını) aşarak saklı paylı mirasçıların haklarını zedelemesi halinde, saklı paylarını alamayan mirasçıların fazla yapılan tasarrufun indirilmesini (tenkisini) talep ettiği davadır.
Kimler saklı paylı mirasçıdır ve saklı pay oranları nedir?
Türk Medeni Kanunu'na göre saklı paylı mirasçılar: 1) Altsoy (çocuklar, torunlar): Yasal miras payının yarısı (1/2), 2) Anne ve baba: Yasal miras payının dörtte biri (1/4), 3) Sağ kalan eş: Altsoy veya anne-baba ile mirasçı ise yasal payının tamamı, diğer hallerde yasal payının 3/4'üdür. 2007 değişikliğiyle kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır.
Tenkis davası açma süresi ne kadardır? Süre hak düşürücü nitelikte midir?
TMK m. 571 uyarınca tenkis davası, saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halükarda vasiyetnamelerin açıldığı veya mirasın açıldığı tarihten itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır. Bu süreler zamanaşımı değil, kesin hak düşürücü süredir; hâkim tarafından re'sen gözetilir ve durma ya da kesilme hükümleri uygulanmaz.
Tenkis davası ile muris muvazaası davası arasındaki fark nedir?
Muris muvazaası davası, mirasbırakanın mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı gizli bağış/görünürde satış işlemlerinin tamamen geçersiz kılınması (tapu iptali) için açılır ve zamanaşımına tabi değildir. Tenkis davası ise geçerli tasarrufların yalnızca saklı payı aşan kısmının indirimi için açılır ve 1 yıllık hak düşürücü süreye tabidir.
Mirasbırakan hayattayken tenkis davası açılabilir mi?
Hayır. Mirasbırakan hayatta olduğu sürece saklı paylı mirasçıların dava hakkı doğmaz. Tenkis davası ancak mirasbırakanın vefatından sonra açılabilir.

Saklı pay ihlalleri, tenkis hesaplamaları ve tereke tespit davalarınız için Topaktaş Hukuk ile görüşün.