Maden, Taş İşleme ve İnşaat Hukuku

İnşaat ve Taş İşleme Eser Sözleşmelerinde Eksik/Ayıplı İş, Hakediş ve Teminat Mektubu Uyuşmazlıkları

Nevşehir'de otel restorasyonu, taş kaplama, kaba/ince inşaat ve dekapaj eser sözleşmelerinde ilave iş bedeli (TBK m. 480), hakediş alacağı ve teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi.

Av. Beytullah Topaktaş (Nevşehir Barosu)
9 dakika okuma
419Okunma
Mevzuat & İçtihat Kontrollü
Temel Mevzuat Dayanağı

6098 Sayılı TBK (m. 470-486 Eser Sözleşmesi), 6102 Sayılı TTK, 6100 Sayılı HMK

İlgili İdari Kurum / Merci

İnşaat Mühendisi / Mimar Bilirkişi Heyeti

Görevli Mahkeme / Yargı Yolu

Nevşehir Asliye Ticaret / Asliye Hukuk Mahkemesi (Zorunlu Arabuluculuk)

Kapadokya'da otel restorasyonları, kemer/taş işçiliği projeleri, fabrika binaları ve maden sahası dekapaj işleri Türk Borçlar Kanunu m. 470 vd. düzenlenen Eser (İstisna) Sözleşmesi kapsamında yürütülür. Uygulamada iş sahibinin 'iş ayıplı veya eksik yapıldı' diyerek son hakedişi ödememesi ve banka teminat mektubunu nakde çevirmeye kalkışması, yüklenicinin ise sözleşme dışı yaptığı 'ilave işlerin' bedelini alamaması en sık görülen ticari davalardır.

1. Götürü Bedelli İnşaat İşlerinde Sözleşme Dışı 'İlave İş' Bedeli Nasıl İstenir?

TBK m. 480 uyarınca götürü (sabit) bedelle yapılan eser sözleşmelerinde yüklenici, eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür; iş tahmin edilenden fazla emek ve masraf gerektirse bile bedelin artırılmasını isteyemez.

Ancak iş sahibinin talebiyle projede değişiklik yapılmış ve **sözleşme kapsamı dışında ilave imalatlar** (örneğin ek taş duvar, ek mağara odası, projede olmayan peyzaj veya üst kalite malzeme) yaptırılmışsa, Yargıtay içtihatları uyarınca bu ilave işlerin bedeli, yapıldıkları yılın **mahalli piyasa rayiçleri** üzerinden ayrıca iş sahibinden talep edilebilir.

  • Her hakediş döneminde imzalı 'Ataşman, Metraj Cetveli ve Yeşil Defter' tutulması
  • Sözleşme dışı ilave iş taleplerinin mutlaka yazılı iş emri, e-posta veya şantiye defteri imzasıyla kayıt altına alınması
  • İş sahibi eseri teslim almaktan kaçınırsa noter ihtarıyla geçici kabul çağrısı ve mahkeme kanalıyla seviye/ayıp tespiti yaptırılması
  • Banka teminat mektubunun haksız nakde çevrilmesini önlemek için HMK m. 389 uyarınca 'Ödemenin Durdurulması İhtiyati Tedbiri' alınması

2. Geçici/Kesin Kabul ve Açık/Gizli Ayıp İhbar Süreleri (TBK m. 474-477)

TBK m. 474 uyarınca iş sahibi, eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa bunu uygun bir süre içinde (iki taraf da tacirse TTK m. 23 kıyasen 2 ve 8 gün içinde) yükleniciye bildirmek zorundadır.

Eser açıkça veya örtülü olarak (örneğin ihtirazi kayıt koymaksızın teslim alınıp otele müşteri kabul edilerek veya fabrikada üretime başlanarak) kabul edilmişse, yüklenici açık ayıplardan sorumluluktan kurtulur; yalnızca sonradan ortaya çıkan gizli ayıplardan sorumluluk devam eder.

Önleyici Hukuk & Dava Yönetimi

İşletmenizin sözleşme ve idari süreçlerini riske atmayın.

Nevşehir ve Kapadokya bölgesindeki ticari uyuşmazlıklarınız için belge üzerinden ön değerlendirme talep edebilirsiniz.

Avukata Danışın

Resmî Mevzuat ve Kurum Kaynakları

Yasal Bilgilendirme: Bu makale ve içerisindeki örnek sözleşme maddeleri, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği meslek kuralları çerçevesinde yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut bir uyuşmazlıkta sözleşme metinleri, idari tebligatlar, tapu/ruhsat kayıtları ve süreler bizzat avukat tarafından incelenmeden işlem yapılmamalıdır.

Bu Konuda Sıkça Sorulan Sorular

İş sahibi inşaatı teslim aldı, oteli açtı ama son hakedişimi 'ayıp var' diyerek ödemiyor; ne yapmalıyım?
TBK m. 477 uyarınca iş sahibi eseri çekincesiz (ihtirazi kayıt koymadan) teslim alıp kullanmaya başlamışsa açık ayıpları kabul etmiş sayılır. Derhal mahkeme kanalıyla imalat seviyesi ve ilave iş tespiti yaptırılarak hakediş alacağı için icra takibi/ticari dava başlatılmalıdır.
İş sahibi verdiğim banka teminat mektubunu haksız yere nakde çevirmek istiyor; nasıl durdurulur?
Yüklenici edimlerini yerine getirdiğini veya gecikmenin iş sahibinden kaynaklandığını yaklaşık ispat delilleriyle (tespit raporu, hakediş tutanakları) ortaya koyarak Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinden teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesi için 'İhtiyati Tedbir' kararı talep etmelidir.
İnşaat maliyetleri (demir, beton, işçilik) aşırı arttığında TBK m. 480/2 uyarlama davası açılabilir mi?
Başlangıçta öngörülemeyen veya öngörülip de taraflarca göz önünde tutulamayan olağanüstü haller (kur şoku, aşırı maliyet artışı) eserin kararlaştırılan götürü bedelle yapılmasını aşırı güçleştirmişse yüklenici hâkimden sözleşmenin uyarlanmasını veya feshini isteyebilir.
Yazılı sözleşme olmadan yapılan taş işçiliği veya tadilat işinin parası nasıl ispatlanır?
Sözleşme ilişkisinin varlığı HMK m. 200 uyarınca senetle (fatura, banka havalesi, şantiye giriş kaydı, WhatsApp mesajları) ispatlandıktan sonra, yapılan imalatın miktarı ve değeri mahallinde yapılacak keşif ve inşaat bilirkişisi raporuyla tespit edilir.
Taşınmaz yapı eser sözleşmelerinde ayıp zamanaşımı süresi kaç yıldır?
TBK m. 478 uyarınca taşınmaz yapılarda ayıptan doğan davalar teslim tarihinden başlayarak 5 yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa 20 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

Hakediş Alacaklarınız, İlave İş ve Teminat Mektubu Davalarınız İçin Yanınızdayız

İnşaat, restorasyon ve taş işleme projelerinizde delil tespiti, ihtiyati tedbir ve hakediş tahsili için Topaktaş Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçin.