KOBİ ve Fabrikalarda Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni (6750 SK - TARES) ve Makine/Araç Hacizleri
6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TARES) kapsamında fabrika makine parkı, dorse, stok ve alacaklar üzerinde teslimsiz rehin kurulması ve İİK m. 82 üretim hattı haciz sınırları.
6750 Sayılı Kanun (TARES), 2004 Sayılı İİK (m. 82, m. 83/c), 4721 Sayılı TMK (m. 684, 686)
Rehinli Taşınır Sicili (TARES - Noterlikler), İcra Müdürlükleri
Nevşehir İcra Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri
Sanayi ve üretim işletmelerinin finansmana erişiminde veya vadeli makine/hammadde satışlarında en önemli teminat aracı, 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamında kurulan **Teslimsiz Taşınır Rehni (TARES)** sistemidir. Öte yandan borçlu konumundaki fabrikalarda icra memurunun üretim bandındaki CNC/bims makinelerini söküp muhafaza altına alıp alamayacağı, İcra ve İflas Kanunu m. 82 ve TMK bütünleyici parça/eklenti hükümleri çerçevesinde hayati önem taşır.
1. 6750 Sayılı Kanun (TARES) ile Makine, Stok ve Alacaklar Üzerinde Rehin Tesisi
Türk Medeni Kanunu'ndaki genel kural 'teslime bağlı rehin' iken (malın borçludan alınıp alacaklıya teslim edilmesi), bir fabrikanın üretim makinesini teslim etmesi üretimi durduracağından imkânsızdır. **6750 sayılı Kanun**, kredi kuruluşları ile tacir ve esnafların kendi aralarındaki ticari işlemlerde; makine ve teçhizatı, hammadde/stokları, tarım ürünlerini, ticari plakaları ve ticari alacakları **zilyetliği devretmeksizin** Rehinli Taşınır Siciline (TARES) tescil ederek rehin vermesine olanak tanır.
Borç ödenmediğinde rehin alacaklısı, 6750 sayılı Kanun m. 14 uyarınca genel icra prosedürlerine ek olarak taşınırın zilyetliğinin devrini veya özel paraya çevirme yollarını talep etme önceliğine (rüçhan hakkına) sahip olur.
- Makine satıcılarının vadeli sattıkları üretim hatları üzerinde TARES tescili ile 1. derece rehin kurması
- Rehin sözleşmesinde makinenin seri numarası, markası ve şasi/üretim kodunun ayırt edici şekilde yazılması
- Borcun ödenmesi halinde alacaklının kanuni süresi içinde sicilden rehin kaydını terkin ettirme yükümlülüğü (aksi halde idari para cezası)
2. Fabrika Üretim Makinelerinin Haczi ve Muhafazası: Eklenti (Teferruat) Kuralı
Bir fabrika binası üzerinde banka ipoteği varsa, TMK m. 862 uyarınca ipotek, o fabrikanın **eklentilerini (teferruatını — üretim makinelerini)** de kapsar. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre; üzerinde taşınmaz ipoteği bulunan bir fabrikaya tahsis edilmiş eklenti niteliğindeki makineler, ipotek alacaklısının muvafakati olmaksızın ve ekonomik bütünlüğü bozacak şekilde **taşınmazdan ayrı olarak haczedilip muhafaza altına alınamaz (sökülüp götürülemez)**!
İcra memurunun bu kurala aykırı olarak fabrikanın üretimini durduracak şekilde ipotek kapsamındaki makineleri sökmeye kalkışması halinde, **7 gün içinde İcra Hukuk Mahkemesine 'Haczedilmezlik / Memur Muamelesini Şikayet' başvurusu** yapılarak işlem iptal ettirilir.
Önleyici Hukuk & Dava Yönetimi
İşletmenizin sözleşme ve idari süreçlerini riske atmayın.
Nevşehir ve Kapadokya bölgesindeki ticari uyuşmazlıklarınız için belge üzerinden ön değerlendirme talep edebilirsiniz.
Resmî Mevzuat ve Kurum Kaynakları
- 6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (TARES)
- 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu (m. 67 İtirazın İptali, m. 82 Haczedilmezlik)
Yasal Bilgilendirme: Bu makale ve içerisindeki örnek sözleşme maddeleri, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği meslek kuralları çerçevesinde yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut bir uyuşmazlıkta sözleşme metinleri, idari tebligatlar, tapu/ruhsat kayıtları ve süreler bizzat avukat tarafından incelenmeden işlem yapılmamalıdır.