İcra ve İflas Hukuku

İcrada İstihkak İddiası ve İstihkak Davası

Güncelleme: Eylül 2026 · 8 dk okuma · İİK m. 96-99 İncelemesi

İcrada istihkak iddiası, haciz zaptı ve üçüncü kişi mülkiyet ispatı
Haczedilen menkul veya gayrimenkulün üçüncü kişiye aidiyeti durumunda 7 günlük istihkak prosedürü.

Alacaklının borçlu aleyhine yürüttüğü icra takibinde, borçluya ait olduğu zannıyla üçüncü kişilerin malvarlığına fiili haciz konulması uygulamada sıkça görülmektedir. Kanun koyucu, haksız haczedilen malların gerçek sahiplerini korumak amacıyla İstihkak İddiası ve Davası (İİK m. 96-99) mekanizmasını kurmuştur.

1. 7 Günlük Hak Düşürücü Süre

Borçlu veya malın gerçek sahibi olan üçüncü kişi, haczin tatbik edildiği andan veya haczi öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra dairesine istihkak iddiasında bulunmak zorundadır. Bu sürenin kaçırılması halinde üçüncü kişi o takip dosyası kapsamında mal üzerindeki hakkını kaybeder.

2. Zilyetlik ve Mülkiyet Karinesi: İİK 97 ve 99 Ayrımı

Mal Borçlunun Elindeyse (İİK m. 97)

Borçlunun adresinde yapılan hacizde malların borçluya ait olduğu karine olarak kabul edilir. İcra dairesi dosyayı İcra Mahkemesi'ne gönderir; mahkeme takibin devamına karar verirse 3. kişi 7 gün içinde istihkak davası açmak zorundadır.

Mal 3. Kişinin Elindeyse (İİK m. 99)

Haciz üçüncü kişinin işyerinde veya konutunda yapılmışsa mülkiyet karinesi 3. kişi lehinedir. İcra müdürü alacaklıya 7 gün içinde istihkak davası açması için süre verir; açılmazsa haciz re'sen kalkar.

3. Takibin Ertelenmesi (Satışın Durdurulması) ve Teminat

İstihkak davası açıldığında malların icradan satılmasını önlemek için İcra Mahkemesi'nden takibin taliki (satışın durdurulması) kararı alınmalıdır. Hâkim, İİK m. 97/son fıkrası uyarınca haksız çıkma ihtimaline karşı alacaklının muhtemel zararını karşılamak üzere İcra ve İflas Kanunu'nun 36. maddesinde gösterilen nitelikte bir teminat yatırılmasına hükmedebilir.

Haksız haciz ve 3. kişi mülkiyet uyuşmazlıklarında profesyonel avukatlık desteği için:

Nevşehir İcra Avukatı Hizmetlerimiz

İstihkak Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İcrada istihkak iddiası nedir?
İcra memurları tarafından haczedilen bir taşınır veya taşınmaz malın, borçluya değil üçüncü bir kişiye ait olduğunu iddia etmektir. İstihkak iddiasında bulunan kişi o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı sahibi olduğunu ileri sürer.
İstihkak iddiasında bulunma süresi ne kadardır?
İcra İflas Kanunu m. 96 uyarınca borçlu veya üçüncü kişi, haczi öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra dairesine istihkak iddiasında bulunmalıdır. Haciz mahallinde hazır bulunan üçüncü kişi iddiayı derhal tutanağa geçirtmelidir.
İİK m. 97 ile m. 99 arasındaki fark nedir?
Mal borçlunun elinde (zilyetliğinde) iken haczedilmişse İİK m. 97 uygulanır; mülkiyet karinesi borçlu lehinedir ve istihkak davasını 3. kişi açmak zorundadır. Mal doğrudan 3. kişinin elinde iken haczedilmişse İİK m. 99 uygulanır; karine 3. kişi lehinedir ve dava açma yükümlülüğü (7 gün içinde) alacaklıya aittir.
İstihkak davası açmak haczi veya satışı durdurur mu?
Davanın açılması icra satışını kendiliğinden durdurmaz. İcra Mahkemesi'nden takibin ve satışın ertelenmesi talep edilmelidir. Mahkeme, haksız çıkma halinde alacaklının muhtemel zararına karşı İcra ve İflas Kanunu'nun 36. maddesinde gösterilen nitelikte (uygulamada alacak miktarı veya mahcuz malın değerine göre takdir edilecek) bir teminat karşılığında satışın durdurulmasına karar verebilir.
İstihkak iddiası hangi delillerle ispatlanır?
Üçüncü kişi malın kendisine ait olduğunu noter satış sözleşmesi, fatura, ticari defter kayıtları, vergi levhası ve banka ödeme dekontları gibi güçlü yazılı delillerle ispatlamalıdır. Danışıklı (muvazaalı) faturalar mahkemece kabul edilmez.

7 günlük istihkak bildirim süresini kaçırmamak ve haczi durdurmak için Topaktaş Hukuk ile görüşün.