Teknoloji, Yazılım ve Sanayi Ar-Ge Projelerinde Gizlilik (NDA) ve Rekabet Yasağı Sözleşmesi
Nevşehir'deki teknoloji firmaları, OSB dorse/makine üreticileri ve kurumsal işletmeler için ticari sırları, CAD çizimlerini ve müşteri portföyünü koruyan NDA ve TBK m. 444 rekabet yasağı şablonu.
6098 Sayılı TBK (m. 444-447 Rekabet Yasağı), 6102 Sayılı TTK (m. 54 Haksız Rekabet), 5237 Sayılı TCK (m. 239)
Ticaret Sicili, Noterlikler
Nevşehir Asliye Ticaret Mahkemesi (Yargıtay İçtihadı Uyarınca Mutlak Ticari Dava!)
Gerek yazılım firmalarındaki kaynak kodlar ve algoritmalar, gerekse Nevşehir OSB'deki dorse/makine fabrikalarındaki SolidWorks/AutoCAD teknik imalat projeleri ve turizm acentelerinin yurt dışı müşteri portföyleri işletmenin en değerli 'Ticari Sırrıdır'. Kilit bir mühendisin, yazılımcının veya satış müdürünün bu verileri kopyalayarak rakip firmaya geçmesi ya da kendi şirketini kurması, geçerli bir **Gizlilik (NDA)** ve **Rekabet Yasağı Sözleşmesi (TBK m. 444)** yoksa engellenemez.
1. İşçinin Rekabet Yasağı Sözleşmesinin Geçerlilik Sınırları (TBK m. 444-447)
İnternetten indirilen ve 'işçi işten ayrıldıktan sonra Türkiye genelinde 5 yıl boyunca aynı sektörde çalışamaz' diyen sözleşmeler mahkemeler tarafından **kesin olarak geçersiz** sayılmaktadır! TBK m. 444 ve m. 445 uyarınca rekabet yasağının geçerli olabilmesi için işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürmemesi ve şu **3 sınırın** somut olarak çizilmesi şarttır:
- Yer (Coğrafi) Sınırı: Tüm Türkiye yerine şirketin fiili faaliyet bölgesi (örneğin 'Nevşehir, Kayseri, Aksaray, Niğde ve Kırşehir illeri sınırları içinde') açıkça yazılmalıdır
- Zaman Sınırı: TBK m. 445/1 uyarınca özel durumlar dışında rekabet yasağı süresi **2 yılı aşamaz**
- Konu (İş) Sınırı: Sektörün tamamı değil, işçinin şirkette doğrudan yürüttüğü spesifik faaliyet alanı (örneğin 'damperli treyler/dorse imalatı ve tasarımı' veya 'turizm kanal yönetimi yazılımı') sınırlandırılmalıdır
- Haklı Fesih Kuralı (TBK m. 447): İşveren iş sözleşmesini haklı bir sebep olmaksızın feshederse veya işçi işverene yüklenebilen bir sebeple haklı fesih yaparsa rekabet yasağı kendiliğinden sona erer!
2. Örnek Ticari Sır, CAD/Kod Koruma ve Rekabet Yasağı Klozu
Mühendisler, yazılımcılar, üst düzey yöneticiler ve çözüm ortaklarıyla imzalanacak sözleşmelerde yer alması gereken geçerlilik şartlarına uygun madde taslağı:
MADDE R – TİCARİ SIRLARIN KORUNMASI VE SINIRLANDIRILMIŞ REKABET YASAĞI
Ar-Ge personeli, mühendis, yazılımcı ve satış yöneticisi sözleşmelerine eklenecek madde
1. Gizli Bilgi ve Ticari Sır Tanımı: İşverene ait tüm yazılım kaynak kodları, veritabanı mimarisi, CAD/CAM teknik imalat çizimleri, maliyet/fiyatlandırma tabloları ve müşteri/acente portföy listeleri 5237 sayılı TCK m. 239 anlamında 'Ticari Sır' niteliğindedir. Çalışan, bu bilgileri iş akdi süresince ve sona erdikten sonra süresiz olarak üçüncü kişilere açıklayamaz, kişisel bulut/USB ortamına kopyalayamaz.
2. Sınırlandırılmış Rekabet Yasağı (TBK m. 444): Çalışan, görevi gereği İşverenin üretim sırlarına ve müşteri çevresine vakıf olduğundan; iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren [1 / en fazla 2] yıl süreyle, [Nevşehir ve komşu illeri olan Kayseri, Aksaray, Niğde, Kırşehir] coğrafi sınırları içerisinde, İşverenin doğrudan faaliyet konusu olan [Spesifik Faaliyet Alanı] alanında kendi adına bir işletme açamaz, rakip bir şirkette aynı görevde çalışamaz veya ortak olamaz.
3. Cezai Şart ve Zarar: Çalışanın işbu gizlilik veya rekabet yasağı yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde, [......] TL cezai şartı ve ayrıca İşverenin bu ihlal nedeniyle uğradığı tüm müspet/menfi zararları ödemeyi kabul eder.
Önleyici Hukuk & Dava Yönetimi
İşletmenizin sözleşme ve idari süreçlerini riske atmayın.
Nevşehir ve Kapadokya bölgesindeki ticari uyuşmazlıklarınız için belge üzerinden ön değerlendirme talep edebilirsiniz.
Resmî Mevzuat ve Kurum Kaynakları
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu (m. 115 Sorumsuzluk Anlaşması, m. 444 Rekabet Yasağı)
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 54-63 Haksız Rekabet)
Yasal Bilgilendirme: Bu makale ve içerisindeki örnek sözleşme maddeleri, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği meslek kuralları çerçevesinde yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut bir uyuşmazlıkta sözleşme metinleri, idari tebligatlar, tapu/ruhsat kayıtları ve süreler bizzat avukat tarafından incelenmeden işlem yapılmamalıdır.