Kıdem ve İhbar Tazminatında Haklı Nedenle Fesih

1. İşçinin Haklı Nedenle Derhal Fesih Halleri (İş Kanunu m. 24)

Aşağıdaki hallerde işçi derhal fesih hakkını kullanarak işten ayrılabilir ve kıdem tazminatını tam olarak talep edebilir:

• Ücretin Ödenmemesi: Maaşın, fazla mesai ücretlerinin veya resmi tatil alacaklarının eksik veya geç ödenmesi.
• SGK Priminin Eksik Bildirilmesi: Maaşın bir kısmının elden ödenerek SGK'ya asgari ücretten bildirilmesi Yargıtay'a göre mutlak haklı fesih sebebidir.
• Mobbing ve Psikolojik Taciz: İşçiye hakaret edilmesi, onur kırıcı muamele ve sistematik baskı uygulanması.
• Sağlık Sebepleri: İşin niteliğinden kaynaklanan ve işçinin sağlığını ciddi tehlikeye sokan durumlar.

2. Tazminat Hesabı: Giydirilmiş Brüt Ücret ve Tavan Sınırı

Kıdem tazminatı her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır:

• Yol, yemek yardımı, düzenli prim ve bayram ikramiyeleri ücrete eklenir.
• Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 6 ayda bir açıklanan Kıdem Tazminatı Tavanını aşan kısım hesaplamaya dahil edilmez.
• Yalnızca damga vergisi (%0,759) kesintisi yapılır; gelir vergisi kesilmez.

3. 5 Yıllık Zamanaşımı ve Arabuluculuk Şartı

İş sözleşmesinin feshinden itibaren 5 yıl içinde arabuluculuk başvurusu yapılmalı veya dava açılmalıdır. Sürenin geçmesi durumunda işveren zamanaşımı def'i ileri sürerek ödemeden kurtulabilir.