Nevşehir Sanayi, Lojistik ve Dorse İmalat Hukuku

Yurt İçi Karayolu Taşımacılığında (TTK m. 850) Yükün Ziyaı, Hasarı ve Geç Tesliminden Sorumluluk

6102 sayılı TTK m. 850-893 ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında nakliyecinin yük hasarı, çalınma, frigorifik soğuk zincir bozulması ve geç teslim sorumluluğu.

Av. Beytullah Topaktaş (Nevşehir Barosu)
9 dakika okuma
392Okunma
Mevzuat & İçtihat Kontrollü
Temel Mevzuat Dayanağı

6102 Sayılı TTK (m. 850-893), 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu

İlgili İdari Kurum / Merci

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Sigorta Tahkim / Eksper Kuruluşları

Görevli Mahkeme / Yargı Yolu

Nevşehir Asliye Ticaret Mahkemesi (Zorunlu Ticari Arabuluculuk)

Nevşehir'den Türkiye'nin dört bir yanına yapılan patates, limon, bims blok, un ve sanayi ürünleri sevkiyatlarında; aracın devrilmesi, yükün ıslanması, frigorifik (soğutuculu) dorsenin termoking arızası nedeniyle gıdanın bozulması veya geç teslim sebebiyle gemi/ihracat yüklemesinin kaçırılması sıkça tazminat davalarına konu olmaktadır.

1. Taşıyıcının Sorumluluğu ve Kurtulma Sebepleri (TTK m. 875-878)

6102 sayılı TTK m. 875 uyarınca taşıyıcı; eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı andan teslim edildiği ana kadar geçecek süre içinde eşyanın zıyaından (kaybından), hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.

TTK m. 876 gereğince taşıyıcı ancak 'tedbirli bir taşıyıcının göstereceği **en yüksek özeni** göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği' sebeplerin varlığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir. Buna karşılık hasar; gönderenin **yetersiz ambalajlamasından**, hatalı yükleme/istiflemesinden veya eşyanın kendi doğal bozulma niteliğinden (TTK m. 878) kaynaklanmışsa taşıyıcı sorumlu tutulamaz.

  • Açık Hasar Bildirimi (TTK m. 889): Hasar dıştan belli ise en geç teslim anında taşıma senedine (irsaliyeye) şerh düşülmelidir
  • Gizli Hasar Bildirimi: Dıştan belli olmayan hasarlarda teslimden itibaren **7 gün içinde** yazılı bildirim yapılmalıdır
  • Frigorifik Taşımalar: Termograf (ısı kayıt cihazı) çıktılarının alınması ve yükleme anındaki ürün iç sıcaklığının sevk irsaliyesine yazılması
  • Sorumluluk Sınırı (TTK m. 882): Ağır kusur yoksa tazminat, eşyanın brüt ağırlığının her bir kilogramı için **8,33 SDR (Özel Çekme Hakkı)** ile sınırlıdır

2. 1 Yıllık Kısa Zamanaşımı Süresi (TTK m. 855)

Taşıma hukukunda en çok hak kaybına yol açan kural zamanaşımıdır: TTK m. 855 uyarınca taşımadan doğan tüm istemler **1 yılda** (kasıt veya pervasızca/ağır kusur halinde 3 yılda) zamanaşımına uğrar. Süre, eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren başlar.

Emtia Nakliyat Sigortası ile Taşıyıcı Sorumluluk Sigortası farkı

Mal sahibinin yaptırdığı Emtia Nakliyat Sigortası zararı mal sahibine öder ve ardından kusurlu nakliyeciye rücu davası açar. Nakliyecinin bu rücu davasından korunması için kendi 'Taşıyıcı Mali Sorumluluk Sigortası' poliçesine sahip olması gerekir.

Önleyici Hukuk & Dava Yönetimi

İşletmenizin sözleşme ve idari süreçlerini riske atmayın.

Nevşehir ve Kapadokya bölgesindeki ticari uyuşmazlıklarınız için belge üzerinden ön değerlendirme talep edebilirsiniz.

Avukata Danışın

Resmî Mevzuat ve Kurum Kaynakları

Yasal Bilgilendirme: Bu makale ve içerisindeki örnek sözleşme maddeleri, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği meslek kuralları çerçevesinde yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut bir uyuşmazlıkta sözleşme metinleri, idari tebligatlar, tapu/ruhsat kayıtları ve süreler bizzat avukat tarafından incelenmeden işlem yapılmamalıdır.

Bu Konuda Sıkça Sorulan Sorular

Yük indirilirken hasarlı olduğu görüldü ama şoföre tutanak imzalatılmadı; dava açılabilir mi?
TTK m. 889 uyarınca açıkça görülebilen hasarlar teslim anında, gizli hasarlar ise 7 gün içinde bildirilmezse eşyanın sözleşmeye uygun (sağlam) teslim edildiği varsayılır. Bu karinenin aksini ispatlamak mal sahibi için çok güçleşir.
Yükleme veya boşaltma sırasında mal devrilip kırılırsa nakliyeci mi sorumludur?
Sözleşmede veya ticari teamülde aksi kararlaştırılmamışsa, TTK m. 863 uyarınca eşyanın araca yüklenmesi ve istiflenmesi gönderene, boşaltılması ise gönderilene aittir; ancak şoför araç güvenliğini (gabari ve aks dengesini) kontrol etmekle yükümlüdür.
Frigorifik (soğuk hava) tırda taşınan limon veya patates bozulursa kim sorumludur?
Aracın soğutucu ünitesi (termoking) arızalanmış veya şoför yakıt tasarrufu için soğutucuyu kapatmışsa taşıyıcı ağır kusurlu olarak tam sorumludur. Ancak ürün araca zaten sıcak/hastalıklı yüklenmişse ve termograf kayıtları soğutucunun kesintisiz çalıştığını gösteriyorsa taşıyıcı sorumlu olmaz.
8,33 SDR sorumluluk sınırı ne demektir ve ne zaman uygulanmaz?
TTK m. 882 uyarınca taşıyıcının ödeyeceği tazminat hasar gören yükün brüt kilogramı başına 8,33 SDR (IMF Özel Çekme Hakkı kuru) ile sınırlıdır. Ancak zarar taşıyıcının veya şoförünün kastından ya da pervasızca davranışından (ağır kusurundan) doğmuşsa (TTK m. 886) bu üst sınır kalkar ve zararın tamamı ödenir.
Nakliye ücreti (navlun) ödenmezse nakliyeci yükü indirmeyebilir mi?
Evet. TTK m. 891 uyarınca taşıyıcı, taşıma sözleşmesinden doğan alacakları (navlun ve bekleme ücreti) için eşya üzerinde kanuni hapis hakkına sahiptir; ancak bunu icra dairesi/mahkeme kanalıyla ve borca yetecek miktarda yük üzerinde kullanmalıdır.

Yük Hasarı, Navlun Alacağı ve Sigorta Rücu Davalarınız İçin Bize Ulaşın

1 yıllık zamanaşımı ve 7 günlük hasar ihbar sürelerini kaçırmadan uzman taşıma hukuku desteği için Topaktaş Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçin.