Akıllı Tarım ve Kaya Depo IoT Sensör Sistemlerinde Donanım Kurulum, Bakım ve Veri Kaybı Sorumluluğu
Nevşehir kaya soğuk hava depoları, seralar ve tarım sahalarında kullanılan ısı/nem IoT sensörleri, otomasyon panoları ve uzaktan izleme sistemlerinde arıza ve ürün kaybı sorumsuzluk klozu.
6098 Sayılı TBK (m. 115, m. 207 Satış, m. 470 Eser), 6102 Sayılı TTK
Elektrik-Elektronik / Bilgisayar Mühendisi Bilirkişi Heyeti
Nevşehir Asliye Ticaret Mahkemesi
Nevşehir'deki doğal tüf kaya soğuk hava depolarında, modern jeotermal seralarda (Kozaklı) ve tarım arazilerinde uzaktan ısı, nem, karbondioksit ve sulama otomasyonu sağlayan IoT sensör sistemleri hızla yaygınlaşmaktadır. Ancak birkaç bin liralık bir sensörün veya GSM/internet modülünün arızalanması ve depo sahibine SMS/mobil bildirim gitmemesi üzerine içerideki milyonlarca liralık patates veya narenciyenin bozulduğu iddiasıyla teknoloji firmasına devasa tazminat davaları açılabilmektedir.
1. IoT ve Otomasyon Sistemlerinde 'Yardımcı İzleme Aracı' Niteliğinin Tanımlanması
Teknoloji ve otomasyon tedarikçisini koruyan en temel hukuki prensip; kurulan sensör ve uzaktan bildirim sisteminin deponun veya seranın fiziki yönetimini devralan bir 'sigorta/garanti mekanizması' değil, işletmeciye yardımcı bir **telemetri/ölçüm aracı** olduğunun sözleşmede açıkça kararlaştırılmasıdır.
Depolarda ve kırsal tarım alanlarında GSM baz istasyonu kesintileri, elektrik dalgalanmaları, sensör kalibrasyon kaymaları veya müşteri telefonunun bildirim almaması her zaman mümkündür. Bu nedenle işletmecinin manuel/fiziki kontrol yükümlülüğünün devam ettiği ve donanım tedarikçisinin depodaki ürün zayiatından (dolaylı zarardan) sorumlu tutulamayacağı yazılı sözleşmeye bağlanmalıdır.
MADDE D – SİSTEMİN YARDIMCI NİTELİĞİ, KALİBRASYON VE ÜRÜN KAYBI MUAFİYETİ
Soğuk hava deposu, sera ve fabrika IoT sensör/otomasyon kurulum ve abonelik sözleşmesi maddesi
1. Yardımcı Ölçüm Niteliği: Kurulan IoT ısı, nem ve gaz sensörleri ile mobil bildirim yazılımı, Müşterinin depo/sera içi iklimlendirme takibini kolaylaştıran yardımcı bir telemetri sistemidir; tesisin fiziki gözetim, manuel termometre kontrolü ve havalandırma sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
2. Altyapı ve İletişim Kesintileri: Kaya depo veya saha lokasyonlarındaki GSM operatörü çekim kayıpları, internet/Wi-Fi kesintileri, elektrik dalgalanmaları (UPS kullanılmaması) veya üçüncü taraf SMS/bildirim servislerinden kaynaklanan uyarı gecikmelerinden Yüklenici sorumlu değildir.
3. Ürün Zayiatı ve Dolaylı Zarar Muafiyeti: Yüklenicinin donanım garantisi yalnızca arızalı sensör veya kontrol kartının ücretsiz onarımı/değişimi ile sınırlıdır. Yüklenici, depoda veya serada muhafaza edilen tarım ürünlerinin bozulması, çürümesi, donması veya fire vermesi gibi dolaylı zararlardan ve kâr kaybından hiçbir surette sorumlu tutulamaz.
Resmî Mevzuat ve Kurum Kaynakları
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu (m. 115 Sorumsuzluk Anlaşması, m. 444 Rekabet Yasağı)
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu (m. 54-63 Haksız Rekabet)
Yasal Bilgilendirme: Bu makale ve içerisindeki örnek sözleşme maddeleri, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği meslek kuralları çerçevesinde yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut bir uyuşmazlıkta sözleşme metinleri, idari tebligatlar, tapu/ruhsat kayıtları ve süreler bizzat avukat tarafından incelenmeden işlem yapılmamalıdır.