Maden Projelerinde 7. Madde İzinleri
Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamındaki ÇED, mülkiyet, GSM, orman, mera ve özel alan izinlerinin işletme izniyle ilişkisini açıklıyoruz.
Maden projelerinde en sık gördüğümüz yanılgı, MAPEG ruhsatının diğer kurumların izinlerini ikame ettiği düşüncesidir. Oysa ruhsat, maden hakkını; işletme izni ise gerekli kurum izinleri tamamlandıktan sonra belirli bir alanda üretime geçilebilmesini ifade eder. İzinlerden birinin eksik kalması yatırım takvimini ve ruhsatın devamını doğrudan etkileyebilir.
7. madde izinleri tek bir belge değildir
Maden Kanunu'nun 7. maddesi, madencilik faaliyetinin diğer koruma ve kullanım rejimleriyle ilişkisini düzenler. Uygulamada ÇED kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile orman, mera, sit, su havzası veya altyapı alanına göre gereken özel izinler birlikte anılır.
Her saha için aynı kurum listesi çıkmaz. Poligonun hukuki niteliği ve projenin ocak, tesis, stok, pasa, yol ve enerji hattı gibi bileşenleri ayrı ayrı haritaya işlenmelidir.
Avukatın değerlendirmesi
İzin listesi masa başında yalnızca ruhsat numarasına bakılarak hazırlanmaz. Koordinatlar güncel kurum katmanlarıyla çakıştırılmalı; projenin her fiziksel bileşeni için izin sahibi, süre ve alan kontrol edilmelidir.
İşletme izninden önce temel kontrol
MAPEG'in uygulama açıklamalarında işletme ruhsatının tek başına üretim için yeterli olmadığı; ÇED, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni ve ilgili özel alan izinleri tamamlandıktan sonra işletme izninin düzenleneceği belirtilmektedir.
7554 sayılı Kanunla 2025 yılında ruhsatlandırma ve izin süreçlerinde değişiklik yapılmıştır. Bu nedenle eski akış şemalarıyla işlem yapmak yerine başvuru tarihindeki Maden Kanunu, yönetmelikler ve MAPEG duyuruları birlikte okunmalıdır.
| İzin/karar | Kontrol konusu |
|---|---|
| ÇED | Karar türü, proje sahibi, kapasite ve koordinat |
| Mülkiyet | Tapu, kira, irtifak, kamulaştırma veya tahsis |
| GSM | Tesis ve işyerinin yerel idare ruhsatı |
| Özel alan | Orman, mera, sit, su, koruma veya altyapı rejimi |
| MAPEG işletme izni | Üretime açık alan, maden grubu ve proje |
Orman, mera ve korunan alanlarda ayrı süreç
Orman alanlarında madencilik faaliyeti için Orman Kanunu'nun 16. maddesi ve ilgili yönetmelik çerçevesinde izin, bedel, saha teslimi ve rehabilitasyon yükümlülükleri doğar. Orman izni yalnızca ocak alanını değil, yol, stok, pasa, tesis ve enerji hattını da kapsayacak biçimde projelendirilmelidir.
Mera, sit, milli park, özel çevre koruma bölgesi, su havzası ve benzeri alanlarda farklı idarelerin görüş veya izni gerekebilir. Bir kurumun uygun görüşü diğer kurumun yetkisini ortadan kaldırmaz.
- Alan statüsünü güncel harita ve kurum kaydıyla doğrulayın.
- İznin yalnızca ruhsat sahasını değil fiili faaliyet bileşenlerini kapsadığını kontrol edin.
- İzin ve ruhsat sürelerini ortak takvimde izleyin.
- Bedel, teminat, saha teslimi ve rehabilitasyon şartlarını bütçeye alın.
Koordinat uyumu izin dosyasının merkezidir
ÇED alanı, işletme izin alanı, orman izin alanı ve fiili imalat sınırları farklı koordinat sistemleri veya eski haritalarla takip edildiğinde kâğıt üzerinde görünmeyen ihlaller oluşabilir. Denetimde güncel imalat haritaları ile izin alanlarının birlikte hazır tutulması istenmektedir.
Kapasite artışı, yeni ocak, kırma-eleme tesisi, stok alanı veya yol değişikliği yapılmadan önce mevcut izinlerin bu değişikliği kapsayıp kapsamadığı incelenmelidir. Proje revizyonu teknik olarak küçük görünse bile hukuken yeni başvuru gerektirebilir.
Yüksek riskli durum
İşletme ruhsatı içinde kalmak tek başına yeterli değildir. Fiili üretim işletme izin alanı, ÇED alanı ve ilgili arazi izni içinde de kalmalıdır.
İzin takvimi nasıl yönetilir?
İzin süreçleri birbirinden bağımsız dosyalar gibi yürütülmemelidir. Proje değişikliği bir kurumda onaylanıp diğerinde güncellenmezse belgeler arasındaki uyum bozulur. Tek bir sorumlu tablo üzerinde başvuru, eksiklik, ödeme, süre sonu ve yenileme tarihleri izlenmelidir.
- Ruhsat ve işletme projesinin güncel sürümü
- Tüm izinlerin koordinat eki
- Başlangıç ve bitiş tarihleri
- Kapasite ve faaliyet yöntemi
- İzin sahibi/unvan eşleşmesi
- Eksiklik yazıları ve son cevap tarihleri
Resmî Kaynaklar
- 3213 Sayılı Maden Kanunu — MAPEG güncel mevzuat metni
- 7554 Sayılı Kanun Değişiklikleri Hakkında Duyuru — MAPEG
- ÇED Uygulamaları — Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
- Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmelik — OGM
- Mahallinde Tetkikte Hazır Bulundurulacak Belgeler — MAPEG
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Ruhsat sicili, tebligatlar, proje ve izin belgeleri incelenmeden somut bir dosya hakkında hukuki sonuç çıkarılamaz.