Banka hesabını veya IBAN bilgisini, menfaat karşılığında başkasının kullanımına açmanın hukuki boyutu oldukça ciddidir. Hem 5549 sayılı Kanun hem de Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında ciddi hapis ve adli para cezaları öngörülmektedir.

1. 5549 Sayılı Kanun Kapsamında Cezalar

Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun'un (5549 SK) 15. maddesine göre; kendi adına ancak başkası hesabına işlem yaptığını bankaya (yükümlülere) yazılı olarak beyan etmeyen kişiler cezalandırılır.

Bu ihlal neticesinde 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya 5.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılma riski bulunmaktadır. Bankalar ayrıca müşteri profiline uymayan bu işlemleri "Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB)" olarak MASAK'a raporlamaktadır.

2. Nitelikli Dolandırıcılık İştirak Cezası (TCK 158)

Eğer kiraladığınız/kullandırdığınız hesap bir dolandırıcılık suçu (örneğin e-ticaret dolandırıcılığı, sahte araç ilanı, oltalama) için kullanılmışsa, "Nitelikli Dolandırıcılık (TCK m.158/1-f)" suçundan yargılanırsınız.

Bilişim sistemleri kullanılarak işlenen bu suçta asli veya fer'i fail (yardım eden) olarak yargılanabilirsiniz.
Nitelikli dolandırıcılık suçunun cezası 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adli para cezasıdır.
Hesap sahibi sadece "yardım eden" (iştirak) sıfatında bile olsa hapis cezası ihtimali yüksektir.

3. MASAK Blokesi ve Savcılık Tedbiri

Şüpheli işlemler nedeniyle hesaba giren paraya ilk olarak banka veya MASAK tarafından geçici bloke (askıya alma) uygulanabilir. Akabinde Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturması neticesinde CMK m.128 uyarınca hesaplara resmen el konulması (bloke) kararı verilebilir.

Çözüm Yolları Nasıl Aranmalıdır?

Hesabınıza bloke konduğunda "geçer nasıl olsa" diyerek beklemek hukuken geri dönülmez hak kayıplarına yol açar. Çözüm yolu olarak; Sulh Ceza Hakimliğine blokenin kaldırılması için gerekçeli ve belgeli itirazda bulunulmalı, paranın suç kaynağı olmadığı ispatlanmalı veya fail olmadığınız delillendirilmelidir. Uzman bir avukat ile etkin savunma zorunludur.

Etkin Pişmanlık (TCK 168) İndirimi

Dolandırıcılık sebebiyle hesabınıza giren para için mağdurun zararı karşılanırsa, etkin pişmanlık hükümleri (TCK 168) uygulanarak cezada önemli ölçüde indirim sağlanabilir. Soruşturma aşamasında tamamen giderilirse 2/3 oranına kadar, dava açıldıktan sonra giderilirse 1/2 oranına kadar ceza indirimi söz konusu olabilir.